Nowoczesne aparaty typu lustrzanka dajÄ… bardzo duże możliwoÅ›ci i kombinacji. Ty jako amator musisz na poczÄ…tku eksperymentować. Wybieraj kolejno różne sposoby pomiaru Å›wiatÅ‚a i rób zdjÄ™cia. ÅšwiatÅ‚o jest bardzo ważne na zdjÄ™cie. Musisz pamiÄ™tać aby zdjÄ™cia nie byÅ‚y przeÅ›wietlone lub zbyt ciemne. Dopasuj pomiar Å›wiatÅ‚a do sytuacji i miejsca w jakim robisz zdjÄ™cia. Tu musisz wykazać siÄ™ cierpliwoÅ›ciÄ…. Rób zdjÄ™cia w miejscach i obiektom, które stojÄ… w jednym miejscu. Wracaj pod ulubione drzewo i fotografuj je przy różnym Å›wietle zmieniajÄ…c ustawienia pomiaru Å›wiatÅ‚a. PamiÄ™taj też o balansie bieli. Nie musisz od razu robić idealnych zdjęć i nie bój siÄ™ krytyki. Pokaż swoje zdjÄ™cia komuÅ›, kto siÄ™ na tym zna. Zawodowcy bez problemu wytknÄ… każdy bÅ‚Ä…d na twojej fotce. OczywiÅ›cie na tym etapie nie zapominaj o tym o czym pisaliÅ›my wczeÅ›niej. Kompozycja, ostrość i Å›wiatÅ‚o to najważniejsze elementy zdjÄ™cia. Masz już dość wiedzy aby próbować zrobić dobre zdjÄ™cie. Zacznij wiÄ™c ćwiczyć w terenie i wciąż eksperymentuj. BÄ…dź kreatywny i jednoczeÅ›nie krytyczny. Ucz siÄ™ bo to dopiero poczÄ…tek….
Przy nauce pomiaru światła musimy powiedzieć kilka słów o balansie bieli, któremu później poświęcimy więcej uwagi. Tak pokrótce, balans bieli to ustawienie bardzo ważne. W zależności od ustawienia balansu bieli zmienia się kolor zdjęcia. Tak można by powiedzieć w skrócie. Automatyczny balans bieli sprawdza się tylko wtedy gdy chcemy uzyskać prawidłową reprodukcję barw. Za pomocą tego ustawienia możemy barwy na zdjęciu ocieplić lub oziębić. Aby połapać się w balansie bieli przeczytaj w instrukcji obsługi swojego aparatu o tego rodzaju ustawieniach. Następnie weź do ręki aparat i zrób kilka zdjęć w różnych ustawieniach. Najczęściej aparaty posiadają ustawienia dopasowane do cienia, słońca, światła żarówek różnego rodzaju i inne. Spróbuj więc zrobić kilka zdjęć i porównaj je z sobą. Różnica jest bardzo widoczna. Ja przyznam się że najczęściej korzystam z ustawień dopasowanych do cienia, zdjęcia są cieplejsze i jak dla mnie ładniejsze. Jednak to rzecz można by powiedzieć gustu. Sam musisz ocenić które są dla ciebie ciekawsze. Ćwicz i eksperymentuj to najlepszy sposób na naukę.
Różnic w pomiarach jest kilka i teraz postaram się pokazać te własnie różnice. W pomiarach selektywnym, punktowym i centralnie wyważonym następuje proste uśrednie zebranie informacji przez czujnik. W pomiarze matrycowym dane te są analizowane przez komputer. Pola pomiarowe nie są tak samo cenne i przypisywana jest im różna waga. Niektóre z tych wartości mogą zostać odrzucone a inne mogą mieć ogromny wpływ na zdjęcie. W pomiarze matrycowym wykorzystywane są do obliczeń różne dane dodatkowe. Analizowane jest gdzie znajduje się punkt ostrości, kontrast scen i temperatura barw. Aparaty wysokiej klasy porównują zdjęcie z bazą scen wzorcowych. Analiza ta jest przeprowadzana po to aby zdjęcie było dokładne i wysokiej jakości. Wynika z tego, że pomiar matrycowy jest bardziej uniwersalny i idealny dla osób, które nie chcą zagłębiać się w tajniki pomiaru światła. Pomiar matrycowy jest również w porównaniu z innymi pomiarami najbardziej nieprzewidywalny. W tym ustawieniu nie jesteśmy wstanie przewidzieć efektu.
Pomiar wielopunktowy jest pewną modyfikacją pomiaru matrycowego. Pomiar wielopunktowy polega na tym, że pomiar dokonywany jest w punktach rozmieszczonych w obszarze kadru. W funkcję tę wyposażone są w zasadzie wszystkie nowoczesne aparaty. Pomiar wielopunktowy jest bardzo powszechnie stosowany jednak trzeba się z nim bardzo umiejętnie obchodzić. Pomiar światła jest bardzo ważnym ustawieniem i trzeba się go nauczyć. Przy pomiarze wielopunktowym trudno jest a właściwie nie da się ustawić ostrości w tym samym punkcie w którym dokonała się pomiar światła. Wielopunktowy pomiar światła można wykorzystać w terenie i w miejscach dobrze i równo oświetlonych. Pomiar światła wykonuje się w celu określenia właściwej ekspozycji. Można mierzyć ilość światła padającego na fotografowanym przedmiocie lub światła, które się od tego przedmiotu odbija. W tym drugim przypadku mierzymy luminację. Przy każdym z pomiarów, bardzo ważna jest precyzja i dokładność. Trzeba ćwiczyć aby dojść do doskonałości.
Pomiar matrycowy jest pomiarem, który wprowadzono w fotografice w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Jest to w tej chwili najpopularniejszy rodzaj pomiaru światła. Nazywany jest również pomiarem wielosegmentowym, wielostrefowym czy analizującym. Często porównywany jest z plastrem miodu. Ogólnie polega on na podzieleniu powierzchni kadru na pola pomiarowe, których może być nawet tysiąc. Zależy to od rodzaju aparatu. Pomiar dokonywany jest we wszystkich punktach i analizowane przez komputer, który używając specjalnych algorytmów dokonuje uśrednienia i podaje parametry ekspozycji. Tego rodzaju pomiar jest bardzo uniwersalny, szczególnie dla osób, które nie chcą bawić się światłem. Jednak pamiętać musimy że pomiar matrycowy nie jest w 100% skuteczny. Jeżeli fotografowana scena jest oświetlona równo, to ustawienie to się sprawdzi. Jednak jeśli fotografujemy sceny kontrastowe lub lubimy eksperymentować ustawienie to nie zda egzaminu. Nie można go więc traktować jako uniwersalny środek na dobrze oświetlone zdjęcie. Takiego pomiaru po prostu nie ma. Trzeba eksperymentować ucząc się pomiaru światła.
Pomiar centralnie wyważony nazywany jest również pomiarem z uwypukleniem środka i środkowo ważonym. Jest to najstarszy w fotografice rodzaj pomiaru światła. Najogólniej mówiąc pomiar ten polega na dokonywaniu pomiaru w całym kadrze jednak powierzchnia całego kadru nie jest równo cenna. W kadrze wyróżniamy dwa obszary, środkowy bardziej czuły i pozostały. Pole środkowe może mieć różny kształt. Przejście z części bardziej czułej do mniej oświetlonej w starych aparatach na klisze było bardzo płynne. Nowoczesne aparaty środkowy obszar mają zazwyczaj w kształcie koła i znajduje się w środku kadru. Nowoczesne aparaty mają również różny rozkład czułości tego pomiaru. W zależności od modelu aparatu czułość będzie się stopniowo zmieniać. Najczęściej zmienia się ona stopniowo w kierunku od brzegów do środka. Granica jest praktycznie nie widoczna. Są jednak modele aparatów, które granicę tę pokazują bardzo wyraźnie. Dzisiejsze aparaty dają nam możliwość ręcznego wyboru średnicy pola pomiaru centralnie wyważonego.
Pomiar selektywny nazywany jest również pomiarem skoncentrowanym. Jest też rozszerzonÄ… wersjÄ… pomiaru punktowego. Od pomiaru punktowego różni siÄ™ wielkoÅ›ciÄ… pola pomiaru. Pomiar selektywny można traktować jak bardziej precyzyjnÄ… wersjÄ™ pomiaru centralnie ważonego, który omówimy później. Pomiar selektywny polega na zebraniu informacji z pola o rozmiarze nawet do 12% kadru. Pomiar tego rodzaju może być wiÄ™c zastÄ™pstwem pomiaru punktowego. Może również sÅ‚użyć do mierzenia Å›wiatÅ‚a na powierzchniach w miarÄ™ równych. Pomiar Å›wiatÅ‚a musi być zawsze dokonywany bardzo precyzyjnie i trzeba to bardzo dokÅ‚adnie zrobić. ÅšwiatÅ‚o czÄ™sto “wpada” do zdjÄ™cia z jednej strony. Najtrudniej jest fotografować przy Å›wietle sÅ‚onecznym bardzo intensywnym. ZdjÄ™cia w pomieszczeniach też trzeba odpowiednio wywarzać aby Å›wiatÅ‚o nie byÅ‚o przepalone. Źle zrobiony pomiar może spowodować że zdjÄ™cie caÅ‚e bÄ™dzie niewyraźne i po prostu zÅ‚ej jakoÅ›ci. Aby nauczyć siÄ™ mierzyć i odpowiednio ustawiać aparat rób zawsze kilka zdjęć jedego ujÄ™cia aby mieć z czego wybierać.
Pomiar punktowy jak sama nazwa wskazuje polega na pomiaru światła w jednym punkcie. Tylko od razu nasuwa się pytanie, ile to jest ten jeden punkt. Można pomóc sobie procentami. Trzeba więc określić ile procent kadru obejmuje pole pomiarowe. Najrzadziej używa się 1% powierzchni kadru. 2% też raczej należy do rzadkości. Producenci rozszerzyli możliwości i wprowadzili pomiar punktowy obejmujący 3% lub więcej powierzchni. W aparatach wyższej klasy istnieje możliwość powiązania pomiaru światła z czujnikiem AF. Z taką funkcją mamy możliwość mierzenia światła w punkcie w którym ustawiona jest ostrość. Jest to często bardzo przydatne ale również trzeba z tym uważać. Nie zawsze miejsce pomiaru światła musi być miejscem ostrym i najważniejszym w kompozycji zdjęcia. Jeśli aparat nie posiada takiej funkcji pomiar światła punktowego dokonywany jest w samym środku kadru. Bardzo ważne przy pomiarze punktowym jest pamięć pomiaru światła, który później nauczymy się wykorzystywać. W zależności od modelu aparatu wiąże się to ze spustem migawki i korzystania z dodatkowego przycisku.
Dzisiejsze aparaty fotograficzne dają możliwość kontrolowania miejsca w którym aparat zmierzy światło. Pomiar punktowy, matrycowy i selektywny, nowoczesne aparaty dają bardzo duże możliwości fotografującemu. Lustrzanki są bardzo czułymi aparatami i bardziej precyzyjnie mierzą światło niż zwykłe kompakty. Światło na zdjęciach odgrywa bardzo ważną rolę. Daje możliwość komponowania zdjęć bardzo ciekawych i wyjątkowych. Światło może zepsuć zdjęcie lub nadać mu wyjątkowy klimat. Jest ono najważniejszym elementem zdjęcia. Trzeba bardzo ostrożnie dobierać ustawienia i mierzyć światło w odpowiednim punkcie aby zdjęcie było wartościowe. Pomiar światła ustawiony w odpowiednim punkcie jest podstawową umiejętnością jaką musisz nabyć aby robić dobre zdjęcia. Postaram się pokrótce omówić pięć sposobów pomiaru światła. Nie jest to łatwy temat i w dodatku każda marka aparatu ma inne funkcje. Musisz więc to co napiszemy zmodyfikować z instrukcją obsługi swojego aparatu. Będzie dość trudno ale poradzisz sobie!
Największym sprzymierzeńcem fotografa jest światło. Aparaty ustawione na automat lub półautomat gdzie nie ustawia się zamknięcia przesłony i czasu naświetlania (aparat sam je dobiera) pobierają ostrość często ze złego punktu. Dla fotografa który nie jest wprawiony w ustawieniach ale już coś umie najlepszą opcją jest półautomat (P na manetce wyboru trybu).Po wybraniu P mamy możliwość sami ustawić skąd aparat ma brać ostrość, do wyboru jest 5 punktów: góra, dół, lewy, prawy i środek. Najlepszy jest środek. Powiedzmy że wybieramy jakiś punkt który ma być ostry, namierzamy go na środku ale nie chcemy aby on był na środku więc wciskamy wyzwalacz (ten od pstrykania zdjęć) do połowy, aparat dobierze ostrość do tego środkowego punktu i nie puszczając wyzwalacza wciśniętego do połowy przesuwamy aparat w którąś stronę i dociskamy wyzwalacz do końca. Zrobione zdjęcie gdzie obiekt jest z boku i jest wyraźny gdy reszta jest rozmyta. Światło jest przyjacielem i jednocześnie wrogiem początkującego fotografa. Robić zdjęcia nie jest łatwo szczególnie na początku nauki.